De labelletter is gebaseerd op de isolatie, ventilatie en apparaten voor verwarming en warm water in je woning. In het document lees je informatie over deze onderdelen in je woning én wat de verbetermogelijkheden zijn. Op deze pagina lees je uitleg over de belangrijkste onderdelen van het vernieuwde energielabel. Deze vind je in het label terug op pagina 1 tot en met 4. Heb je nog een energielabel van vóór mei 2026? Dan lees je op deze pagina meer over jouw energielabel.

Wat betekent het getal boven de labelbalk?

Op het nieuwe energielabel staat direct onder de labelletter een getal, bijvoorbeeld 195,19 kWh/m². Dit getal geeft de warmtebehoefte van je woning aan. Het laat zien hoeveel warmte jouw huis nodig heeft om comfortabel te blijven. Het label beschrijft dit als het 'berekende fossiele energiegebruik per vierkante meter woonoppervlak'. Simpel gezegd: het getal vertelt je hoeveel fossiele energie er per vierkante meter nodig is om jouw huis te verwarmen en van warm water te voorzien. Hoe lager dit getal is, hoe minder warmte je huis nodig heeft en hoe groener je labelletter is.

Het verschil tussen gas en stroom

Aardgas telt in deze berekening zwaar mee, want dat is 100% fossiel. Bij elektriciteit werkt dat anders. De stroom die je huis van het vaste net haalt voor bijvoorbeeld de ventilatie of een warmtepomp, is in Nederland namelijk een mix van fossiele én groene stroom uit windmolens en zonneparken. Het rekenprogramma van het energielabel houdt daar rekening mee. Stroom uit het stopcontact telt op het label dus als een stuk 'schoner' dan aardgas.

De grenzen in de labelbalk

In de gekleurde balk zie je niet alleen de letters staan, maar ook kleine getallen (zoals 160, 190 of 250). Dit zijn de 'grenswaarden'. Dit is de score die je moet halen voor een bepaalde letter. Elke letter heeft namelijk een maximaal energieverbruik. Hoe lager jouw getal onder de labelletter is, hoe dichter je bij de grens van een betere, groenere letter komt. Het laat je dus precies zien hoeveel winst er nog te behalen is om een stapje omhoog te gaan in de balk.

Over deze woning

Op de voorpagina van het energielabel vind je onderaan het kopje 'Over deze woning'. Hier staan de gegevens van je huis. Deze gegevens zijn de basis voor de berekening van je energielabel.

Woningtype

Hier staat wat voor soort huis je hebt, bijvoorbeeld een tussenwoning, hoekwoning of een vrijstaand huis. Het type woning heeft veel invloed op het energieverbruik. Een tussenwoning heeft aan beide kanten buren. Daardoor verliest een tussenwoning minder warmte via de muren dan een vrijstaand huis. Een vrijstaand huis grenst aan alle kanten aan de koude buitenlucht.

Bouwjaar

Het bouwjaar vertelt veel over de manier waarop je huis is gebouwd. Een woning uit 1930 heeft vanuit de bouw vaak geen isolatie, terwijl een woning uit 2010 wel al heel goed geïsoleerd is. Voor de energieadviseur is het bouwjaar een belangrijk startpunt om de energiezuinigheid van de woning te bepalen.

Gebruiksoppervlakte

Dit is het totale aantal vierkante meters (m²) van de woning waarin je echt kunt wonen en leven. Dit getal is heel belangrijk voor het label, omdat het energieverbruik (het getal onder de labelletter) wordt berekend per vierkante meter. Hierdoor is het mogelijk om een groot vrijstaand huis eerlijk te vergelijken met een klein appartement.

Isolatie van jouw woning

Op het energielabel zie je voor de onderdelen van je huis zoals de gevels, daken, vloeren, ramen, deuren en gevelpanelen hoe goed de gemiddelde isolatie is. Dit wordt aangegeven met een score van minnetjes tot plusjes, bijvoorbeeld van - tot ++. Een – betekent niet geïsoleerd en ++ betekent isolatie zoals bij een nieuwbouwwoning.

Scoort jouw woning een min (-) op één van de onderdelen? Dan kun je daar veel winst behalen door te isoleren. Maar ook de onderdelen die al wel een +/- of + scoren kun je vaak nog verbeteren. Een betere isolatie van je woning levert je een lagere energierekening op én een comfortabelere woning. Soms is +/- het hoogste dat je kunt bereiken in je woning omdat er geen plek is voor meer isolatie.

Warmteverlies in de winter

Het energielabel kijkt naar het warmteverlies van de woning. Je huis verliest als het slecht geïsoleerd is meer warmte in de winter dan wanneer het goed geïsoleerd is. Er is dan meer energie nodig om je huis op te warmen. Maar ook je ventilatiesysteem heeft invloed op het warmteverlies in de winter. Ventileren is 24/7 nodig om de luchtkwaliteit in huis goed te houden. Bij ventileren haal je verse lucht van buiten naar binnen. In de winter is die buitenlucht kouder dan binnen. Je hebt dan energie nodig om die lucht weer op te warmen.

De 'Standaard voor woningisolatie' en streefwaarden

Om het warmteverlies van je woning te meten is er een doel opgesteld voor de totaalscore van de isolatie en ventilatie van je woning: de 'Standaard voor woningisolatie'. Haalt je woning dit doel? Dan is je huis goed genoeg geïsoleerd en heeft het zuinige ventilatie. Om deze Standaard voor je hele woning te halen, is het slim om bij het isoleren van een dak, muur of vloer te letten op de streefwaarden. Haal je die streefwaarden? Dan weet je zeker dat dat deel van je huis klaar is voor de toekomst en help je de totale score van je woning flink vooruit.

Installaties

Naast de isolatie bepalen ook de installaties in huis voor een groot deel jouw energielabel. Op de eerste pagina van het energielabel zie je precies welke installaties in jouw woning zijn meegerekend. Al deze systemen hebben hun eigen invloed op het energiegebruik. 

Verwarming en warm water

Op het label zie je hoe jouw woning wordt verwarmd en hoe je aan warm water voor de badkamer en keuken komt. Vaak doet één apparaat dit allebei, zoals een combiketel op gas. Wil je je huis alvast verbeteren om te besparen op energie en klaarmaken voor een toekomst zonder aardgas? Dit zijn de belangrijkste energiezuinige oplossingen:

• Volledig elektrische warmtepomp (All electric)
  Een volledig elektrische (all electric) warmtepomp zorgt voor zowel de verwarming als het warme water in huis. Een warmtepomp haalt op een energiezuinige manier energie uit de buitenlucht of uit de bodem. Een warmtepomp werkt op stroom.
• De hr-ketel en hybride warmtepomp
  Een hybride warmtepomp toevoegen aan een hr-ketel bespaart aardgas. De warmtepomp verwarmt het huis met warmte uit de buitenlucht en gebruikt daarvoor stroom. De hr-ketel springt alleen bij op heel koude dagen of als je het huis snel wil opwarmen. Ook zorgt de hr-ketel voor warm water uit de douche of kraan. Je gebruikt met een hybride warmtepomp in combinatie met je hr-ketel zo'n 60 tot 70% minder gas voor verwarmen. Je stroomgebruik gaat wel omhoog.

Zonneboiler

Een zonneboiler gebruikt warmte van de zon om je tapwater te verwarmen. Als je een cv-ketel of hybride warmtepomp hebt, bespaart de zonneboiler ongeveer 50% op je gasverbruik voor warm water. Maar houd rekening met de toekomst: stap je over op een volledig elektrische warmtepomp, dan is de besparing met een zonneboiler veel kleiner. 

Ventilatie: onmisbaar voor gezondheid en je label

Ventilatie is een belangrijk onderdeel op je energielabel, omdat het zorgt voor gezonde lucht in huis. Goede ventilatie is belangrijk voor de kwaliteit van de lucht in huis én voorkomt problemen met vocht en schimmel. Ventileren kost altijd wat energie, vooral in de winter. Dan moet je de verse lucht die de ventilatie van buiten naar binnen haalt opwarmen om het comfortabel te maken in huis.

Hoeveel energie er nodig is, is afhankelijk van je type ventilatiesysteem. Een energiezuinig systeem zorgt ervoor dat er altijd precies genoeg wordt geventileerd en kan zelfs zorgen voor warmteterugwinning. Dan hergebruikt het systeem de warmte uit de afgevoerde binnenlucht om de frisse buitenlucht op te warmen. Het type ventilatiesysteem is dus van invloed op je energielabel omdat het een voorspeller is voor hoeveel energie je ventilatie kost.

Koeling

Op het energielabel staat aangegeven of jouw woning een systeem heeft om te koelen. Denk hierbij aan een airco of een warmtepomp die ook kan koelen. De manier waarop je je woning koel houdt, maakt een groot verschil voor het energiegebruik waarmee het label wordt bepaald.

Koel wonen zonder hoge energiekosten

Om je energierekening laag te houden, kun je beter maatregelen nemen die geen energie kosten. Koop bijvoorbeeld (buiten)zonwering, houd in warme periodes in de zomer overdag ramen gesloten en zet ’s nachts ramen tegen elkaar open om de temperatuur te laten dalen. Zo voorkom je het gebruik van een airco en bespaar je op je energierekening.

Zonnepanelen

Stroom die je zelf opwekt met zonnepanelen, verlaagt het fossiele energiegebruik van je woning flink. Hierdoor wordt de score op je energielabel direct een stuk beter.

De salderingsregeling en je label

Goed om te weten: het energielabel kijkt puur naar de techniek van het huis zelf en niet naar politieke of financiële regels. Daarom heeft het afschaffen van de salderingsregeling vanaf 2027 géén effect op de hoogte van jouw energielabel. In de berekening van de software blijft jouw huis met zonnepanelen dus precies even groen scoren. Voor je portemonnee heeft het stoppen van de salderingsregeling natuurlijk wel gevolgen. Toch blijven zonnepanelen ook in de toekomst een hele slimme en rendabele keuze voor je huis. 

Batterijopslag

Heb je een thuisbatterij van minimaal 5 kWh (kilowattuur)? Dan komt deze op het energielabel te staan. Met een thuisbatterij sla je de stroom van je zonnepanelen op, zodat je die kunt gebruiken op momenten dat de zon niet schijnt.

Welk effect heeft de batterij op je energielabel?

Omdat de stroom die je zonnepanelen opwekken al volledig wordt meegerekend in het energielabel, heeft het opslaan van diezelfde stroom geen extra invloed. Toch levert een batterij een kleine bonus op. Heb je zonnepanelen én een vaste thuisbatterij zonder stekker met een capaciteit van minimaal 5 kWh? Dan wordt de eindscore van je energielabel ongeveer 2% beter.

Waarom de thuisbatterij toch geen slimme keuze is

Toch is de thuisbatterij niet de slimste keuze. De productie van deze batterijen kost namelijk veel zeldzame grondstoffen en energie. Dat is een flinke belasting voor het milieu. Ook zijn thuisbatterijen nog erg duur. De kans is groot dat je de batterij niet terugverdient voordat deze aan het einde van zijn levensduur is. Je kunt je geld beter steken in isolatie, ventilatie of een warmtepomp. Die maatregelen verbeteren direct het comfort, de gezondheid en de zuinigheid van je huis. Ook loont het om de zonnestroom direct als de zon schijnt te gebruiken.

CO2-uitstoot

Dit getal laat zien hoeveel broeikasgas (CO2) jouw woning uitstoot voor de verwarming, koeling, het warme water en de ventilatie. Het rekenprogramma kijkt naar de hoeveelheid aardgas en stroom die je huis van het net haalt. Voor stroom rekent het label met een landelijk gemiddelde. De stroom uit het stopcontact is in Nederland namelijk altijd een mix van alle soorten energie, zoals wind, zon, gas en kolen. Het label gebruikt daarom voor elke kilowattuur stroom één vast CO2-cijfer dat hoort bij deze Nederlandse stroommix.

Hoe verlaag je de CO2-uitstoot?

Je kunt dit getal verlagen met alle maatregelen die die energie besparen, zoals:

• Betere isolatie en het dichtmaken van kieren.
• Energiezuinige installaties, zoals een warmtepomp of balansventilatie met warmteterugwinning.
• Zélf schone stroom opwekken met zonnepanelen.

Groen stroomcontract telt niet mee

Heb je zelf een energiecontract voor 100% groene stroom afgesloten? Dan rekent het energielabel dat niet mee in de score. Een groen stroomcontract hoort bij jou als persoon en zit niet 'vast' aan de woning. Wel is jouw keuze voor groene stroom natuurlijk goed voor het klimaat. Meer vraag naar groene stroom zorgt uiteindelijk namelijk voor méér aanbod van schone energie in Nederland.

Aandeel hernieuwbare energie

Dit percentage laat zien hoeveel van de totale energie die je woning nodig heeft, uit eigen duurzame bronnen komt. Het gaat hierbij dus echt alleen om de vaste installaties in en op jouw huis. Denk aan warmte uit de buitenlucht of de bodem via een warmtepomp of uit zonne-energie via zonnepanelen of een zonneboiler. Een energiecontract voor 100% groene stroom telt voor dit percentage op je label niet mee.

Kans op hoge binnentemperaturen in de zomer

Dit metertje op het tweede blad geeft aan hoeveel kans er is op oververhitting van je huis. Goede isolatie helpt in de zomer om de hitte buiten te houden.

Zonwering telt mee voor je label

Buitenzonwering, zoals screens, rolluiken, vaste luifels of een balkon van je bovenburen, is de beste manier om de warmte buiten te houden. De energieadviseur neemt dit mee in de bepaling van je energielabel. Heb je goede buitenzonwering of heb je speciaal zonwerend glas? Dan berekent de software dat de kans op hoge temperaturen een stuk kleiner is. Hiermee gaat de temperatuur in je huis én het getal op je label dus flink omlaag. Automatisch gestuurde zonwering is nog beter voor je energielabel. Let wel op: het label houdt geen rekening met schaduw van bijvoorbeeld bomen of gebouwen rondom je woning. Lees hier meer tips over hoe je je huis koel houdt in de zomer.

Lokale uitstoot uit fossiele brandstoffen

Dit onderdeel op het label geeft aan of er bij jouw thuis broeikasgassen uit de schoorsteen of afvoer komen. Het energielabel kijkt hierbij alleen naar de verbranding van fossiele brandstoffen door vaste verwarmingsinstallaties in huis, zoals je cv-ketel.

Wat telt er niet mee voor lokale uitstoot?

• Koken op gas
  Een gasfornuis of gasoven telt niet mee voor deze score. De adviseur kijkt namelijk alleen naar 'vaste' systemen zoals de verwarming en niet naar losse apparaten of kooktoestellen.
• Hout of pellets (biomassa)
  Stook je op hout of houtpellets? Dat telt voor het energielabel niet mee als lokale uitstoot. Biomassa is namelijk geen fossiele brandstof. Voor de luchtkwaliteit in je buurt heeft houtstook natuurlijk wél gevolgen, maar voor de rekenregels van dit label telt het als nul.

Wanneer heb je geen lokale uitstoot?

Heeft je woning helemaal geen gasaansluiting meer? En verwarm je de woning en het tapwater bijvoorbeeld met een volledig elektrische warmtepomp of via een warmtenet? Dan verbruik je lokaal geen fossiele brandstoffen meer. Je hebt dan op dit onderdeel een perfecte score.

De verbetermogelijkheden op jouw energielabel

Op pagina 3 van je energielabel staat een overzicht met verbetermogelijkheden voor jouw woning. De adviseur die bij jou thuis is geweest, heeft jouw woning nauwkeurig opgemeten en alle technische details genoteerd. Al deze gegevens voert hij of zij in een speciaal rekenprogramma in dat jouw huidige energielabel bepaalt. Het programma kijkt automatisch welke onderdelen in jouw huis nog onvoldoende scoren. Heeft jouw huis bijvoorbeeld nog geen vloerisolatie en een oude cv-ketel? Dan geeft het programma automatisch aan dat vloerisolatie en een (hybride) warmtepomp slimme volgende stappen zijn.

Het energielabel geeft aan wat slimme volgende stappen zijn, maar geeft geen praktisch advies op maat. Om je te helpen de stappen uit te voeren, leggen we hieronder per onderdeel uit waar je op moet letten.

Na-isoleren

Op het label staat vaak het advies om te beginnen met extra isolatie (na-isoleren). In je energielabel zie je op pagina 6 en 7 de huidige isolatiewaarden van de verschillende onderdelen van je woning en de streefwaarden. Je wil een muur, dak of vloer maar één keer na-isoleren. Het is dus slim om dit direct goed aan te pakken en rekening te houden met de streefwaarden. Heb je niet het budget om alles tegelijk te doen? Isoleer dan bijvoorbeeld liever alleen je dak in één keer helemáál goed, in plaats van her en der in huis een beetje.

Hoe verbeter ik de verschillende isolatieonderdelen?

Hieronder lees je per onderdeel waarop je kunt letten als je dit beter wilt isoleren:

Kierdichting

Vaak wordt gedacht dat je voor een warm huis alleen isolatiemateriaal nodig hebt, maar het dichten van naden en kieren is minstens zo belangrijk. Dit noemen we kierdichting. Warme lucht lekt namelijk makkelijk weg via kleine openingen en koude lucht komt daarvoor in de plaats weer naar binnen. Dit verlaagt je comfort en verhoogt onnodig je energierekening.

Ventileren

Om een goede luchtkwaliteit te houden in huis, is ventilatie onmisbaar. Zonder goede ventilatie blijven vuile stoffen en vocht in huis hangen. Bewoners van woningen met slechte ventilatie hebben vaak last van schimmel of vocht. Dat kan tot gezondheidsklachten leiden.

Monument

Wil je jouw monument verduurzamen om een beter label te krijgen of energie te besparen? Houd er dan rekening mee dat er strenge regels gelden en je niet zomaar alles mag aanpassen. Niet alle verbetermaatregelen zijn altijd mogelijk bij oude gebouwen. Je moet bijvoorbeeld extra oppassen voor condens als je oude muren of daken gaat isoleren. Meer advies nodig over monumenten? Kijk op de website van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Klimaatverandering

Het weer verandert. We krijgen steeds vaker te maken met hete zomers en zware regenbuien. Dit kopje op het label geeft uitleg over hoe je je huis hierop voor bereidt. Denk aan zonwering aan de buitenkant van je ramen om de hitte buiten te houden. Of haal tegels uit je tuin en plant meer groen, zodat regenwater makkelijk in de grond kan zakken. Lees meer tips voor een koel huis in de zomer.

Onderhoud en gebruik installaties

Een goed geïsoleerd huis is een mooi begin. Maar uiteindelijk bepaalt hoe je met je verwarming en ventilatie omgaat de hoogte van je energierekening. Slim gebruik en goed onderhoud schelen tientallen tot honderden euro's per jaar. Op het energielabel staat dit als algemene tip. 

Vervangen van installaties

Installaties zoals een cv-ketel, je ventilatiesysteem of verwarming gaan vaak lang mee. Maar er komt een moment dat ze oud worden of vaak kapot gaan. Dat is de perfecte kans om na te denken over zuinigere oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan een zuinige oplossing voor de cv-ketel, een ventilatiesysteem of lagetemperatuurverwarming. 

Op het energielabel zie je vaak het advies om installaties te vervangen als er duurzame alternatieven zijn. Welke keuze het beste is, hangt af van de plannen van de gemeente voor jouw wijk, hoe goed je huis is geïsoleerd en wat er mogelijk is in je woning.

Wat lees ik nog meer in het energielabel?

Op pagina 5 tot en met 11 vind je nog meer informatie over je energielabel:

• Op pagina 5 vind je op welke plekken je terecht kan voor meer informatie over het verbeteren van je woning en je energielabel.
• Op pagina 6 tot en met 10 zie je de technische details over de verschillende onderdelen op je label. Je ziet hier bijvoorbeeld je huidige isolatiewaarden, de details over de installaties in je woning en de overige resultaten van de berekening van je energielabel.
• Op pagina 11 vind je meer informatie over de bepaling van het label. Je ziet er welke adviseur het energielabel heeft opgesteld en wat je kunt doen als je klachten hebt.

Wil je aan de slag om je energielabel te verbeteren? Doe dan de Verbetercheck op Verbeterjehuis.nl en zie gelijk welke eerste stap je kan zetten.